Fakültemiz Ev Sahipliğinde Evde Sağlık Hizmetleri Sempozyumu Düzenlendi
Fakültemiz ev sahipliğinde, Samsun İl Sağlık Müdürlüğü ve Türkiye Aile Hekimleri Samsun Uzmanlık Derneği Samsun Şubesi iş birliğiyle düzenlenen 2. Evde Sağlık Hizmetleri Sempozyumu, gerçekleştirildi. Evde sağlık hizmetlerinde görev yapan hekimlere yönelik olarak planlanan sempozyum, Türkiye’nin farklı illerinden gelen yaklaşık 100 hekimin katılımıyla yoğun ilgi gördü.
Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve Samsun İl Sağlık Müdürlüğü ESH İl Koordinatörü Prof. Dr. Erdinç Yavuz’un sempozyum başkanlığında gerçekleştirilen etkinlik, açılış konuşmalarıyla başladı. KEPAN Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Anestezi ve Reanimasyon Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Çetin Kaymak, Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve Samsun İl Sağlık Müdürlüğü ESH İl Koordinatörü Prof. Dr. Erdinç Yavuz İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Can, Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Hasan Doğan, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği’nden Doç. Dr. Nur Şimşek Yurt, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Hastanesi Geriatri Kliniği İdari ve Eğitim Sorumlusu Doç. Dr. Esra Ateş Bulut ve Lokman Hekim Üniversitesi SBF Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Öğr. Gör. Uzm. Dyt. Birgül Dağ’ın eğitici olarak yer aldığı sempozyum, üç ana oturumdan oluşan zengin bir program sundu.
Evde Sağlık Hizmetlerinde Eğitim Odaklı Yaklaşım
Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Erdinç Yavuz, evde sağlık hizmetlerinde çalışan hekimlere yönelik kapsamlı bir eğitim programı planladıklarını belirterek: “Bu sempozyumda evde sağlık hizmetlerinde görev yapan hekimlerimize yönelik nitelikli bir eğitim süreci oluşturduk. Evde sağlık hizmetleri artık seksen bir ilde yaygın şekilde yürütülüyor ve evdeki hastalara yönelik kapsamlı bir hizmet sunuluyor. Bu hizmeti sahada yürüten hekim arkadaşlarımız için basınç yaraları, beslenme ve sık karşılaşılan klinik sorunlar gibi temel alanlarda ayrıntılı eğitimler planladık.” ifadelerini kullandı. Beslenme sorunlarının evde sağlık hastalarında öne çıkan başlıklardan biri olduğunu ifade eden Yavuz, mide bulantısı, kilo kaybı ve beslenme yetersizliklerinin sık görüldüğünü, bu konuların sempozyumda bilimsel ve uygulamaya dönük biçimde ele alındığını ifade etti. Prof. Dr. Erdinç Yavuz: “Türkiye’nin dört bir yanından gelen, alanında yetkin akademisyenlerimizle birlikte, Karadeniz başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerinde evde sağlık hizmetlerinde fedakârca görev yapan yaklaşık yüz hekimle bir araya geldik.” dedi.
Türkiye Genelinde Evde Sağlık Hizmetlerinde Güçlü Altyapı
Evde sağlık hizmetlerinin sağlık sistemi içindeki yerine de değinen Prof. Dr. Yavuz, bu hizmetlerin son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğini işaret ederek: “Hastanelerimiz ve aile hekimliği sistemimiz toplumun geneline sağlık hizmeti sunuyor. Ancak evden çıkamayan, yatağa bağımlı bireyler için bu hizmetler evde sağlık hizmetleriyle tamamlanıyor. Ülkemizde son on yılda bu alanda ciddi bir ilerleme kaydedildi. Hizmet sunan sağlık personeli sayısı arttı, verilen hizmetlerin kapsamı ve niteliği genişledi. Türkiye genelinde güçlü bir evde sağlık hizmeti sunulduğunu ifade edebiliriz.” şeklinde konuştu. Bu sempozyumun temel hedeflerinden birinin, evde sağlık hizmetlerini eğitim yoluyla daha ileri bir noktaya taşımak olduğunu belirten Yavuz, evde sağlık hizmetlerinin sağlık sisteminin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini sözlerine ekledi. Yerel düzeyde yürütülen evde sağlık hizmetlerine ilişkin güncel verileri de paylaşan Prof. Dr. Erdinç Yavuz, hizmetin mevzuat altyapısına dair kapsamlı bilgiler aktarıp: “Evde sağlık hizmetlerine ilişkin ilk yönetmelik 2005 yılında yayımlandı. 2010 yılından sonra bu alanda ciddi bir ivme yakalandı. 2015 yılında yapılan düzenlemeyle hizmet tüm Türkiye’ye yayıldı. 2023 yılında yayımlanan son yönetmelikle mevzuat en üst seviyesine ulaştı.” dedi. Evde sağlık hizmetlerinin geçmişi uzun olmasına rağmen, toplumsal farkındalığın sınırlı kaldığını ifade eden Yavuz, vatandaşların hizmete erişim sürecine ilişkin şu bilgileri paylaştı: “Eve bağımlı bir hastası bulunan vatandaşlarımız, 444 38 33 numaralı hattı arayarak evde sağlık hizmetlerine başvurabiliyor. Başvurunun ardından en kısa sürede hizmet sunuluyor. Samsun genelinde yaklaşık yedi bine yakın evde sağlık hastası aktif olarak takip ediliyor.” Sağlık Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Sağlıklı Hayat Merkezleri uygulamasına da değinen Yavuz, bu merkezlerin evde sağlık hizmetlerini tamamlayıcı bir rol üstlendiğini belirterek: “Seksen yaş ve üzeri bireylere herhangi bir kronik hastalık şartı aranmadan hizmet sunuyoruz. Hastanedeki poliklinik süreçlerini planlıyor, aynı zamanda ev ziyaretleri gerçekleştiriyoruz. Evde sağlık hizmetlerinin kapsamı giderek genişledi ve sahada ciddi bir hizmet sunuluyor.” ifadelerini kullandı.
Malnütrisyon: Evde Sağlık Hizmetlerinin Kritik Sorunu
Sempozyumun ilk oturumunda “Beslenme Oturumu” başlığı altında evde sağlık hizmetlerinde beslenme konuları ele alındı. Prof. Dr. Çetin Kaymak ve Prof. Dr. Cüneyt Ardıç‘ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda Prof. Dr. Erdinç Yavuz, “ESH’de Malnütrisyon Sıklığı” sunumunda evde sağlık hastalarının büyük bir bölümünün malnütrisyon riski altında olduğunu vurgulayarak, bu hasta grubunda yetersiz beslenmenin yaygınlığı ve erken tanının önemine dikkat çekti. Yavuz, evde sağlık hastalarının hareketsiz yaşam tarzları, yutma güçlükleri, ilaç yan etkileri ve sosyal izolasyon gibi faktörlerin malnütrisyon riskini artırdığını belirtti. Prof. Dr. Çetin Kaymak‘ın sunduğu “ESH’de Malnütrisyon Tanısını Erken Koymak” başlıklı konuşmada, evde sağlık hastalarında malnütrisyon tanısının zamanında konulmasının tedavi sürecindeki kritik rolü ele alındı. Kaymak, antropometrik ölçümler, laboratuvar testleri ve beslenme tarama araçlarının sistematik kullanımının gerekliliğini söyledi. Uzm. Dyt. Birgül Dağ, “ESH’de Oral Nütrisyon Tedavisi” sunumunda evde sağlık hastalarının öncelikle ağız yoluyla beslenme kapasitelerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, oral nütrisyon desteğinin çeşitleri, uygulama yöntemleri ve hasta uyumunu artırma stratejileri hakkında bilgi paylaştı. Prof. Dr. Çetin Kaymak‘ın “ESH’de Tüple Enteral Nütrisyon Tedavisi” konulu sunumunda ise oral beslenmenin yetersiz kaldığı durumlarda tüple enteral beslenmenin endikasyonları, nazogastrik ve perkütan endoskopik gastrostomi (PEG) yöntemlerinin avantaj ve dezavantajları ile komplikasyonların yönetimi detaylı şekilde tartışıldı. Oturumun son sunumunda Doç. Dr. Nur Şimşek Yurt, “ESH Olgu Sunumları” başlığı altında evde sağlık hizmetlerinde karşılaşılan gerçek hasta vakaları üzerinden malnütrisyon tanı ve tedavi süreçlerini örneklendirdi
Nörolojik Hastalarda Beslenme Yaklaşımı
Dr. Öğr. Üyesi Hasan Doğan, Prof. Dr. Çetin Kürşad Akpınar moderatörlüğünde uydu sempozyum oturumunu gerçekleştirdi. Doğan, felç, demans, Parkinson ve diğer nörolojik hastalıklarda görülen beslenme sorunlarına dikkat çekerek, bu hasta grubuna özgü nütrisyonel destek stratejilerini ve modern nütrisyon ürünlerinin rolünü ele aldı.
Yaşlı Hastaların Kapsamlı Değerlendirilmesi
“Geriatrik Hastaya Yaklaşım Oturumu” başlığı altında Prof. Dr. Mahcube Çubukçu ve Dr. Öğr. Üyesi Eda Türe moderatörlüğünde geriatrik hasta yönetimine odaklanıldı. Doç. Dr. Esra Ateş Bulut, “Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme” sunumunda yaşlı hastaların sadece tıbbi değil, aynı zamanda fonksiyonel, bilişsel, psikolojik ve sosyal açılardan da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Doç. Dr. Nur Şimşek Yurt‘un “Evde Sağlık Hastalarında Sık Karşılaşılan Klinik Sorunlar” başlıklı sunumunda ise evde bakım alan hastaların yaşadığı ağrı yönetimi, konstipasyon, idrar yolu enfeksiyonları, solunum problemleri ve yara bakımı gibi günlük klinik sorunlara pratik çözüm önerileri sunuldu.
Basınç Yaralarında Güncel Yaklaşımlar
Günün son oturumu olan “Basınç Yaraları Oturumu“nda Doç. Dr. Bahadır Yazıcıoğlu moderatörlüğünde basınç yaraları yönetimi detaylı şekilde ele alındı. Daha sonra ise Prof. Dr. Hüseyin Can, “Basınç Yaralarına Güncel Tedavi Yaklaşımları” sunumunda modern yara pansuman ürünleri, negatif basınç tedavisi, biyoteknolojik ürünler ve cerrahi tedavi seçenekleri hakkında kapsamlı bilgi verdi. Prof. Dr. Hüseyin Can‘ın ikinci sunumu olan “Örnek Vakalarla Evde Sağlık Hastalarında Yüzeyel Flebit, Hematomlar ve Basınç Ülserleri” başlıklı konuşmada ise gerçek hasta vakaları üzerinden bu komplikasyonların tanı, ayırıcı tanı ve tedavi süreçleri interaktif şekilde tartışıldı. Sempozyum, gün sonunda yapılan genel değerlendirme ve kapanış oturumu ile tamamlandı.
